Khi thành công bắt đầu từ một hệ thống quản trị
Đài Loan được nhiều tổ chức quốc tế đánh giá là một trong những quốc gia có hệ thống quản lý chất thải hiệu quả hàng đầu châu Á. Từ một nơi từng đối mặt với nhiều áp lực về rác thải, Đài Loan đã từng bước xây dựng được mô hình quản trị hiện đại với tỷ lệ tái chế cao, giảm đáng kể lượng chất thải phải chôn lấp và hình thành ý thức phân loại rác trong cộng đồng.
Điều đáng chú ý là thành công này không đến từ một giải pháp đơn lẻ hay một thiết bị hiện đại, mà là kết quả của một hệ thống quản trị được xây dựng đồng bộ giữa chính sách, dữ liệu, công nghệ và sự tham gia của người dân.
Đây cũng là bài học có nhiều giá trị tham khảo đối với quá trình chuyển đổi xanh và chuyển đổi số trong lĩnh vực môi trường tại Việt Nam.
Những bài học từ kinh nghiệm Đài Loan
Theo chia sẻ của các chuyên gia và các mô hình thực tế, hệ thống quản lý chất thải của Đài Loan được xây dựng trên nhiều yếu tố kết hợp:
- Phân loại chất thải ngay từ nguồn phát sinh.
- Trách nhiệm rõ ràng của người dân, doanh nghiệp và cơ quan quản lý.
- Dữ liệu được cập nhật liên tục để phục vụ điều hành.
- Hệ thống thu gom và tái chế được tổ chức đồng bộ.
- Chính sách được điều chỉnh dựa trên kết quả thực tiễn.
Nhờ đó, công tác quản lý không chỉ dừng ở việc thu gom rác, mà trở thành một chu trình quản trị có khả năng theo dõi, đánh giá và cải tiến liên tục.
GREEN và cơ hội học hỏi từ chuyên gia Đài Loan
Trong quá trình nghiên cứu các mô hình quản trị môi trường, GREEN đã có cơ hội gặp gỡ và trao đổi trực tiếp với Phó Giáo sư Tiến sĩ Chiu-Lung Chu, chuyên gia có nhiều năm nghiên cứu và tư vấn về quản lý chất lượng không khí, kiểm soát ô nhiễm nước, xử lý chất thải rắn, chính sách và quy hoạch môi trường.
Các buổi trao đổi không chỉ giúp GREEN hiểu rõ hơn về kinh nghiệm của Đài Loan trong quản lý chất thải, mà còn mở rộng góc nhìn về vai trò của dữ liệu, quy trình vận hành và sự phối hợp giữa các bên tham gia.
Từ những chia sẻ này, GREEN nhận thấy rằng công nghệ chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi được đặt trong một hệ thống quản trị thống nhất, có khả năng kết nối thông tin, hỗ trợ ra quyết định và liên tục cải tiến trên cơ sở dữ liệu thực tế.
Bài học cho Việt Nam
Việt Nam đang bước vào giai đoạn đẩy mạnh chuyển đổi số, kinh tế tuần hoàn và triển khai phân loại chất thải tại nguồn theo quy định của pháp luật.
Trong bối cảnh đó, việc học hỏi kinh nghiệm quốc tế cần được thực hiện trên cơ sở phù hợp với điều kiện thực tiễn trong nước.
Mỗi địa phương có đặc điểm dân cư, hạ tầng và nguồn lực khác nhau. Vì vậy, điều quan trọng không phải là sao chép nguyên mẫu một mô hình, mà là tiếp thu các nguyên tắc cốt lõi để xây dựng hệ thống quản trị phù hợp với điều kiện của Việt Nam.
Góc nhìn từ GREEN
Qua quá trình nghiên cứu, làm việc thực tế và tham khảo kinh nghiệm quốc tế, GREEN từng bước hình thành định hướng phát triển GEOS (GREEN Enterprise Operating System).
GEOS được định hướng như một khung quản trị môi trường dựa trên dữ liệu, hỗ trợ kết nối các hoạt động phân loại chất thải, thu gom, truyền thông, giám sát và báo cáo trong một hệ thống thống nhất.
Mục tiêu của GEOS không phải thay thế các mô hình hiện có, mà góp phần hỗ trợ các cơ quan quản lý, doanh nghiệp và cộng đồng nâng cao hiệu quả phối hợp, tăng tính minh bạch của dữ liệu và hỗ trợ quá trình ra quyết định.
Đây là định hướng được hình thành từ thực tiễn hoạt động của GREEN, đồng thời tiếp thu có chọn lọc các kinh nghiệm quản trị môi trường tiên tiến trên thế giới.
Hợp tác quốc tế – Cơ hội để cùng phát triển
Trong bối cảnh các quốc gia đều hướng tới phát triển xanh và bền vững, việc chia sẻ kinh nghiệm và hợp tác quốc tế ngày càng trở nên quan trọng.
Đối với GREEN, mỗi cuộc gặp gỡ với các chuyên gia, mỗi chuyến khảo sát và mỗi mô hình thành công đều là cơ hội để học hỏi, nghiên cứu và hoàn thiện các giải pháp phù hợp với điều kiện của Việt Nam.
GREEN tin rằng, khi kết hợp kinh nghiệm quốc tế với hiểu biết thực tiễn trong nước, Việt Nam hoàn toàn có thể xây dựng những mô hình quản trị môi trường hiện đại, hiệu quả và bền vững
